آزمایشگاه مورفولوژی شهری

تاریخچه مختصر آزمایشگاه مورفولوژی شهری

تاریخ آغاز به کار آزمایشگاه به سال 1395 و در سایت پردیس کرج ِدانشگاه هنر ایران باز می‌گردد. فعالیت‌های آزمایشگاه در ابتدا در قالب فعالیت‌های پژوهشی پیگیری شد، در این راستا در کنار هدایت پایان‌نامه‌های متعدد مقطع کارشناسی ارشد طراحی شهری، انجام طرح پژوهشی و انتشار مقالات متعدد در نشریه‌های علمی و کنفرانس‌های معتبر، تلاش شد فعالیت‌های پژوهشی آزمایشگاه در حوزه‌های متعدد اثرگذاری فرم شهری انجام شود. در عین حال چندین کتاب مرتبط با این حوزه نیز ترجمه شده است:

  • مورفولوژی شهری مقدمه‌ای بر مطالعه فرم فیزیکی شهرها (۱۳۹۸)، انتشارات دانشگاه هنر ایران؛

  • یافتن فضای گمشده نظریه‌های طراحی شهری (۱۳۹۹)، انتشارات دانشگاه هنر ایران؛

  • و زبان الگوی بیوفیلیک برای شهرها: خلق محیط‌های شهری سالم (۱۴۰۴)، انتشارات دانشگاه هنر ایران.

در این سال‌ها، بیشتر پژوهش‌های انجام شده در آزمایشگاه که نیاز به استفاده از تجهیزات آزمایشگاهی و ابزار دقیق داشته‌اند، از طریق مراکز واسط دانشگاهی و پژوهشی به سرانجام رسیده‌اند.

در اواخر سال 1403 با تأمین برخی از تجهیزات مورد نیاز آزمایشگاه و تامین فضا برای استقرار تمامی آزمایشگاه‌ها در سایت باغ ملی، این آزمایشگاه نیز در تهران مستقر شده است و در کنار فعالیت‌های پژوهشی و آموزشی (در قالب برگزاری دوره‌ها، نشست‌ها و کارگاه‌های آموزشی) که آزمایشگاه پیش‌ازاین نیز در آن بسیار فعال بوده است، امکان ارائه‌ی خدمات آزمایشگاهی نیز فراهم شده است.

ضرورت وجود آزمایشگاه مورفولوژی شهری

فرم شهری در پیوندی تنگاتنگ با حوزه‌هایی چون تاب‌آوری، عدالت فضایی، گردشگری، سلامت عمومی، انرژی، تغییرات اقلیمی و اقتصاد قرار دارد؛ حوزه‌هایی که هر یک دارای بنیان‌های نظری و کاربردی گسترده‌ای هستند و پرداختن تخصصی به آنها می‌تواند به ارتقای کیفیت شهرها منجر شود. با این حال، بررسی ادبیات نظری و تجربی مورفولوژی شهری در ایران نشان می‌دهد که تولید دانش در این عرصه ـ چه در قالب ترجمه و تألیف منابع و دستورالعمل‌ها، و چه در قالب پژوهش‌های کاربردی ـ تاکنون رشد کافی نداشته و مطالعات موجود عمدتاً پراکنده، غیرمنسجم و فاقد برنامه‌ریزی یکپارچه بوده‌اند.

در چنین شرایطی، این آزمایشگاه قصد دارد در گام نخست با تدوین یک برنامه‌ پژوهشی منسجم و انجام مطالعات نظام‌مند در حوزه‌های یادشده، به توسعه دانش و ارتقای عمق نظری این رشته کمک کند. در گام بعد نیز تولید بسترهای نرم‌افزاری و سخت‌افزاری مناسب برای تحلیل‌های مرتبط با مورفولوژی شهری در دستور کار قرار می‌گیرد تا امکان بهره‌برداری علمی و تصمیم‌سازی مبتنی بر داده برای کاربران فراهم شود.

از سوی دیگر، بسیاری از حوزه‌هایی که فرم شهری بر آن‌ها اثرگذار است ـ از جمله سلامت، گردشگری و انرژی ـ ظرفیت بالایی برای شکل‌گیری استارتاپ‌های شهری دارند. بر همین اساس، این آزمایشگاه با نگاه ویژه به نقش اکوسیستم استارتاپی ایران در حمایت از این دست ایده‌ها، به تدوین نقشه‌راه شکل‌گیری و توسعه استارتاپ‌ها در این زمینه خواهد پرداخت و در نهایت نمونه‌هایی منتخب از این ایده‌ها را تا مرحله بهره‌برداری پیش خواهد برد.

اهداف آزمایشگاه مورفولوژی شهری

  • توسعه و نشر دانش حوزه‌ی مورفولوژی شهری در قالب انجام پایان‌نامه‌ها و رساله‌های دانشجویی، انجام طرح‌های پژوهشی، ترجمه و تألیف کتاب؛
  • برگزاری دوره‌های آموزشی به‌منظور ارتقاء دانش عملی و نظری دانشجویان و علاقمندان حوزه‌ی فرم شهری؛
  • ارائه‌ی خدمات آزمایشگاهی حوزه‌ی احساسات شهری شامل طراحی تسک، انجام آزمون و تحلیل داده‌ها؛
  • و ارائه‌ی خدمات پژوهشی چون طراحی پلت‌فرم‌های تحلیلی حوزه‌ی فرم شهری.

گروه های مخاطب آزمایشگاه مورفولوژی شهری

  • دانشجویان گروه و دانشکده
  • دانشجویان دانشگاه های دیگر
  • پژوهشگران


اطلاعات تماس آزمایشگاه مورفولوژی شهری

آدرس: تهران، خیابان حافظ، خیابان سرهنگ سخایی، دانشگاه هنر ایران، آزمایشگاه مرکزی، آزمایشگاه مطالعات مورفولوژی شهری

ساعات کاری: روزهای سه شنبه و چهارشنبه

تلگرام: https://t.me/ums_lab

ایمیل: m.mohammadi@art.ac.ir

درباره مسئول آزمایشگاه

دکتر مریم محمدی

هیئت علمی گروه شهرسازی

دانشکده معماری و شهرسازی